Direct naar inhoud

Wat is witwassen

Een nagelstudio die slechts een halve dag per week open is. Uw werkloze buurman die in een knalrode Ferrari rijdt. Een straat vol met goudinkopers. Deze situaties kunnen wijzen op witwaspraktijken. Maar wat is witwassen eigenlijk? En hoe herkent u het?

Witwassen is een breed fenomeen. Er valt meer onder dan u wellicht zou denken.

Vrijwel alle handelingen die worden verricht met opbrengsten verkregen vanuit de criminaliteit zou u kunnen zien als witwassen. Het doel van die handelingen is vaak gelijk: de opbrengsten in de boven- of onderwereld kunnen gebruiken, zónder in beeld te komen van de overheid.

Dat klinkt misschien nog vaag. Laten we het verduidelijken met een voorbeeld.

Een crimineel verdient veel geld met de handel in cocaïne. Hij wil dit geld gebruiken om zijn luxe levensstijl te financieren zonder hier problemen mee te krijgen. Daarom gaat hij het geld witwassen. Hij zet een bedrijf op en creëert een fictieve omzet en winst. Hiermee lijkt het of hij op legale wijze aan zijn inkomen komt. Deze methode is slechts één van de vele mogelijkheden van witwassen.

Witwassen kan ingewikkelde vormen aannemen. Een crimineel kan via verschillende landen en bedrijven geld wegsluizen. Hij kan ook door valse facturen te gebruiken aan het criminele vermogen een schijnbaar legale status geven. Zo lijkt het geld niet uit criminaliteit afkomstig te zijn.

Maar er is ook al sprake van witwassen wanneer iemand een auto koopt met illegaal verkregen geld. Of als iemand met vervalste documenten een hypotheek aanvraagt en daarmee een huis koopt.

Witwassen kan dus verschillende vormen aannemen. Hoewel witwassen meestal gaat over geld, is het Nederlandse begrip witwassen breder. Zo kunnen voorwerpen en rechten ook worden witgewassen.

Witwassen als proces

Witwassen wordt gezien als een proces, dat uit 3 fasen bestaat:

  • De eerste fase bestaat uit het plaatsen van het contante geld in het financiële systeem, zoals een contante storting op een bankrekening.
  • De tweede fase is de verhulling. Daarbij wordt bijvoorbeeld gebruik gemaakt van overboekingen naar verschillende bankrekeningen in Nederland en het buitenland.
  • In de derde fase worden de opbrengsten besteed. Er worden bijvoorbeeld luxe goederen gekocht of er wordt geïnvesteerd.

De juridische omschrijving van witwassen is veel ruimer dan de drie fasen hierboven. Het is dan volgens de Nederlandse wet ook niet nodig dat alle drie de fasen zijn doorlopen om tot een bewezenverklaring van witwassen te komen.

Witwassen is een bedreiging

Witwassen verziekt de economie en samenleving. Jaarlijks wordt in Nederland voor miljarden euro’s aan crimineel geld witgewassen. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij drugshandel, oplichting of financiële fraude. Geld is de drijfveer voor bijna alle vormen van criminaliteit. Omdat het criminele geld gebruikt kan worden in het dagelijks leven, bevordert witwassen het plegen van criminele activiteiten. Door de investeringen die criminelen doen, kunnen ze zelfs invloed krijgen op personen, ondernemingen en legale sectoren. Hierdoor is witwassen een ernstige bedreiging voor de economie en tast het ook de integriteit van de financiële sector aan. Door witwassen te bestrijden, raken we de criminelen in de kern van hun motivatie. De bestrijding van witwassen gebeurt door opsporing en vervolging, maar ook door het criminelen zo moeilijk mogelijk te maken om van hun criminele opbrengst te profiteren. Bijvoorbeeld door middel van een meldplicht voor autohandelaren die met grote contante geldbedragen betaald worden.

Gevangenisstraf

Witwassen is strafbaar gesteld in het Wetboek van Strafrecht. Voor dit misdrijf kan een gevangenisstraf worden opgelegd.

Meer lezen?