Contante stortingen en een witwasroute via China: voetbalclub misbruikt als dekmantel

Publicatiedatum 30-06-2026, 12:50 | Verdiepende artikelen

Witwaszaken kunnen verschillende interessante aspecten hebben, soms is dat het witwasvoorwerp of de witwashandeling maar in dit geval was het de route die werd gekozen.

In twee uitspraken van de rechtbank Overijssel komt namelijk een Chinese voetbalclub voor als dekmantel voor een contante geldstroom met criminele herkomst. Met deze constructie hebben twee verdachten volgens de rechtbank een bedrag van bijna € 2,2 miljoen witgewassen. In dit artikel gaan we dieper in op deze witwasroute, de veroordeling bij de rechtbank en het gebruik van een eenvoudige kasopstelling. 

De rechtbank Overijssel heeft de twee verdachten in deze zaak veroordeeld tot een gevangenisstraf van 18 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk, voor hun rol in een omvangrijke witwasconstructie en het gebruik van valse documenten. De geraffineerde constructie behelsde onder meer het omzetten van grote hoeveelheden contant geld in giraal geld via een internationale route tussen Nederland en China. De verdachten veinsden een legale herkomst van de gelden door valse documenten te laten opstellen waaruit zou blijken dat betalingen die vanuit China in Nederland werden ontvangen te maken hadden met werkzaamheden die zij voor een Chinese voetbalclub verrichtten; door de ene verdachte in de rol van scout en door de andere verdachte in de rol van profvoetballer en scout. In totaal wisten de verdachten een bedrag van bijna € 2,2 miljoen wit te wassen. Een van de verdachte is ook veroordeeld voor het witwassen van een appartement.

Aanleiding tot het onderzoek

De zaak kwam aan het licht toen één van de verdachten in november 2019 op Schiphol werd aangehouden met grote geldbedragen in zijn handbagage. Het ging om bijna € 140.000 in grote coupures en een bedrag in Hongkongse dollars. Tijdens deze aanhouding stond hij op het punt om naar Hongkong te vliegen. De FIOD startte daarop een onderzoek naar de herkomst van de bedragen en de financiële positie van de verdachte. Tijdens dat onderzoek kwam ook de medeverdachte in beeld.

Witwasmethoden

De verdachten hanteerden verschillende methoden om crimineel contant geld wit te wassen. De kern van de constructie bestond uit het fysiek buiten het zicht van de autoriteiten brengen van contant geld door het te verplaatsen naar China en Hongkong. Dit gebeurde door contante bedragen (vaak tussen de € 100.000 en € 200.000) te verstoppen in bagage of kleding tijdens vliegreizen. Vervolgens werd dit geld door hun contactpersoon in China via verschillende rechtspersonen giraal teruggeboekt naar bankrekeningen van de verdachten in Nederland en Duitsland. Een andere methode die de verdachten hanteerden betrof het veelvuldig uitvoeren van contante stortingen op privérekeningen en rekeningen van derden. Hierbij was volgens de rechtbank sprake van smurfen: het doen van vele stortingen net onder de meldgrens om detectie te voorkomen. Met een groot aantal contante stortingen op zowel Nederlandse als Duitse bankrekeningen werd een totaalbedrag van ruim € 1,6 miljoen in het financiële verkeer gebracht. Door het storten van gelden op bankrekeningen van derden (familieleden) werd de werkelijke rechthebbende verhuld. Het geld dat via verschillende wegen werd witgewassen, werd door de verdachten vervolgens gebruikt voor de aankoop van een appartement, een sportschool, aandelen in een horecazaak en de aanschaf van dure horloges (onder meer Rolex).

Witwasroute via China

Voor de witwasroute via China werd de fysieke geldsmokkel uitgevoerd door één van de verdachten en een persoon uit China die naar Europa afreisde om het contante geld vervolgens mee te nemen naar China. Deze Chinese betrokkene was (oud-)bestuurder van een Chinese professionele voetbalclub die binnen de constructie fungeerde als dekmantel voor betalingen. Daarnaast werd er ook geld giraal vanuit Nederland en Duitsland naar China overgeboekt. Die overboekingen werden voorafgegaan door contante stortingen op Nederlandse en Duitse bankrekeningen.

De professionele voetbalclub was niet zomaar gekozen als dekmantel, een van de verdachten heeft in zijn tijd als profvoetballer voor deze club gespeeld. Door de Chinese betrokkene werden valse documenten opgesteld die eruit zagen als officiële stukken van de voetbalclub. Deze stukken moesten aantonen dat betalingen die vanuit China naar de verdachten werden gedaan, betrekking hadden op salarissenbetalingen en uitgekeerde bonussen. Het betrof onder andere valse (scouting)contracten waarin stond dat de verdachten recht hadden op een signeerbonus van € 200.000 en een maandsalaris van € 20.000. Valse salarisspecificaties moesten aantonen dat er in China al belasting over het geld was betaald. Bij de bankoverschrijvingen werden termen gebruikt als ‘salary’, ‘bonus’, of ‘commission’.

Omdat de voetbalclub zelf niet betrokken was bij deze constructies konden betalingen niet daadwerkelijk via de financiële systemen van de club gefaciliteerd worden. Om die reden werden er verschillende (Chinese) entiteiten betrokken bij het uitbetalen van de giraal gemaakte gelden. Een van deze ondernemingen was bijvoorbeeld een handelsonderneming van een vriend van de Chinese betrokkene. In de valse documenten die werden opgesteld stond onder andere dat de verschillende gebruikte entiteiten gelieerd zouden zijn aan de voetbalclub. Het geld kwam op de rekeningen van de genoemde rechtspersonen terecht nadat de Chinese betrokkene de fysiek gesmokkelde contanten in China of Hongkong op de bank had gezet, of nadat hij girale betalingen uit Europa had ontvangen. Vervolgens werden de gelden overgeboekt naar privé- en zakelijke rekeningen van de verdachten in Nederland en Duitsland. In totaal werd op deze manier circa € 730.000 vanuit China naar de verdachten overgemaakt.

Chatberichten als belangrijk bewijs

De binnen het onderzoek aangetroffen chatberichten (Whatsapp, WeChat, Signal) lijken van doorslaggevende waarde te zijn geweest voor de bewijsvoering. De berichten vormden een directe inkijk in de criminele intentie van de verdachten. In de chats werd letterlijk gesproken over het feit dat men in Nederland geen contant geld op de bank kon zetten en dat de Chinese betrokkene hen zou helpen bij belastingontduiking. Bovendien werd in de chats afgesproken dat de Chinese betrokkene 10% provisie zou ontvangen voor elk bedrag dat vanuit China naar de verdachten zou worden overgeboekt. De berichten onthulden verder wanneer de Chinese betrokkene naar Nederland kwam, in welke hotels hij verbleef en hoe hij het geld in kleding verstopte in zijn bagage. Daarnaast bevestigden de chats tussen de verdachten dat documenten moesten worden geantedateerd en dat één van hen een “scout was die nooit scoutte”, wat de verklaring over de legale scoutingsinkomsten volledig ontkrachtte. Dit soort chatberichten kunnen in opsporingsonderzoeken van grote waarde zijn om de intentie van verdachten te bewijzen of om geldstromen te kunnen reconstrueren.

Verklaringen van de verdachten

De rechtbank oordeelt in de uitspraken tegen beide verdachten dat de door hen gegeven verklaringen over de herkomst van de grote hoeveelheden contant geld niet concreet, niet verifieerbaar en hoogst onwaarschijnlijk zijn. De verdachte ex-voetballer beweerde onder andere dat de bij hem aangetroffen gelden en de contante stortingen afkomstig waren uit casinowinsten in Duitsland en Nederland. De rechtbank veegde dit verweer echter van tafel. Ondanks de bewering dat de verdachte honderdduizenden euro’s won, kon de verdachte geen enkel speelwinstbewijs of ander objectief bewijsstuk overleggen. Uit het onderzoek van de FIOD naar de bankrekeningen van deze verdachte bleek dat hij van een casino weliswaar een keer een groot bedrag ontving, maar dat hij in dezelfde periode bijna weer hetzelfde bedrag verloor. De rechtbank benadrukte dat het een feit van algemene bekendheid is dat het nagenoeg onmogelijk is om structureel nettowinst te behalen met kansspelen. De rechtbank stelde vast dat de verdachte over de gehele onderzoeksperiode met casinobezoeken en online gokken een totaalverlies leed van ruim € 450.000. Daarom en vanwege het feit dat het online gokken giraal via bankrekeningen liep, konden de gokactiviteiten zijn rijkdom – in de vorm van grote sommen contant geld – niet verklaren.

Ook de verklaring dat de contante gelden het resultaat waren van opgespaard privévermogen uit de professionele voetbalcarrière van de voetballer hield geen stand bij de rechtbank. De uitkering van salarissen en bonussen door zijn clubs vond altijd giraal plaats. Bovendien kon de verdediging geen administratie overleggen waaruit bleek dat de girale tegoeden in zulke grote hoeveelheden contant waren opgenomen. De verklaring van de voetballer dat de contante gelden winst waren uit de handel in luxe horloges kon ook niet met een sluitende administratie worden onderbouwd. De ‘scout’ verklaarde dat ruim € 300.000 aan contante stortingen afkomstig waren uit kapperswerkzaamheden voor klanten uit de voetbalwereld. Ook die verklaring kon volgens de rechtbank niet worden onderbouwd met administratie.

Kasopstelling en onderbouwing witwasvermoeden

In de onderzoeken naar beide verdachten werd een eenvoudige kasopstelling uitgevoerd. Een kasopstelling geeft inzicht in de contante inkomsten en uitgaven van een verdachte. Eerst worden het beginsaldo aan contant geld en legale contante ontvangsten in de onderzochte periode bij elkaar opgeteld. Vervolgens wordt het eindsaldo in contant geld van het resultaat afgetrokken, aangezien dit bedrag nog beschikbaar is en dus niet uitgegeven. Het verschil dat hier uitkomt is in het geval van een positief bedrag beschikbaar geweest voor het doen van uitgaven. Indien het bedrag een negatief resultaat levert is dit de basis voor een vermoeden dat het niet anders kan zijn dan dat het bedrag uit enig misdrijf afkomstig is. Bij de verdachten in deze zaak leidde dat tot de uitkomst dat er respectievelijk € 2.185.533 en € 782.535 meer contant geld werd uitgegeven dan op basis van legale inkomsten mogelijk was. De rechtbank concludeert in beide zaken dat de grote discrepantie tussen de contante uitgaven en de legale inkomsten een witwasvermoeden rechtvaardigen.

Alhoewel een kasopstelling zelfstandig voldoende ondersteuning kan bieden bij het onderbouwen van een witwasvermoeden gaat de rechtbank in deze zaak ook nog uitgebreid in op de verschillende witwasindicatoren. De rechtbank wijst erop dat grote hoeveelheden contant geld, zeker in hoge coupures, vrijwel nooit in het reguliere betalingsverkeer worden gebruikt en dat biljetten van 500 euro vooral in het criminele circuit circuleren. Het verstoppen van geld in bagage, het niet melden van contanten bij grenspassage en het gebruik van Schiphol als doorvoerplaats zijn eveneens bekende indicatoren. Ook het chatverkeer tussen de verdachte en zijn medeverdachten past binnen bekende witwaspatronen, waaronder het gebruik van tussenpersonen en het creëren van schijnconstructies.

Het gebruiken van een kasopstelling heeft daarnaast nog andere voordelen. Zo kunnen de bedragen die uit de kasopstellingen naar voren komen ook gebruikt worden om het witwasvoorwerp in zaken te bepalen. Dit kan handig zijn in zaken waar maar een deel van de geldstroom inzichtelijk is, waardoor de kasopstelling aanvullende handvatten kan bieden.

Conclusie

Deze zaak laat zien hoe relatief eenvoudige middelen – zoals contante stortingen, fysieke verplaatsing van geld en het gebruik van ogenschijnlijk legitieme documentatie – kunnen worden gecombineerd tot een vrij omvangrijke witwasconstructie met een internationaal karakter. Het misbruik van een voetbalclub als dekmantel onderstreept daarbij dat criminelen bewust aansluiten bij geloofwaardige sectoren en persoonlijke achtergronden om een schijn van legitimiteit te creëren. Tegelijkertijd laat de zaak zien dat klassiek financieel onderzoek onverminderd effectief is: juist de combinatie van een eenvoudige kasopstelling en concrete bewijsstukken, zoals chatberichten, maakt het mogelijk om complexe constructies te doorgronden en een consistent en overtuigend bewijsbeeld op te bouwen.